Naam : Charles Joseph Theodore Kuijpers

Studentnummer/opleiding/docent : 9961186 Prop. Mr. Y.B. Berkeljon

Datum : 15-12-2000

Aantal woorden : 1881


Titel : Het maatschappelijk belang komt niet in gevaar


Inleiding :
Vele mensen komen eens in hun leven in aanraking met het recht. Ze hebben
bijvoorbeeld een huurachterstand of een misdaad begaan. In alle gevallen dat men in
aanraking komt met het recht heeft men hulp nodig van een advocaat. Vele mensen
associeren de advocatuur met hoge en onvoorspelbare kosten. De advocatuur gebruikt
verschillende declaratiesystemen zoals no pay, no cure. Een client ziet een
advocatenkantoor meestal als een commercieel bedrijf, die altijd naar maximale winst
streeft. Binnen de advocatuur vreest men hier ook voor. Door verscherpte concurentie
zal de advocatuur zich steeds richten op meer "lucratieve" adviespraktijken. Dit
heeft tot gevolg dat de advocaten hun prijzen steeds meer verhogen, wat ertoe leid
dat ze zich uit de markt prijzen. Voor grote bedrijven zoals Philips kan het zich wel
veroorloven om de hoge prijzen van advocaten te betalen, maar kleine bedrijven en
particulieren kunnen dat zich niet veroorloven.
Dit heeft ten gevolge dat de maatschappelijke kerntaken van de advocatuur zoals
rechtsbijstand bijna niet meer door hun gedaan woord.

Probleemstelling : Komt het maatschappelijk belang in het geding als advocaten een
andere declaratiesysteem, zoals no cure, no pay en contingency fees, toepassen dan
dat ze dat nu doen???

De volgende dingen ga ik uitleggen :

Het rechtssysteem in Amerika
Het rechtssysteem in Engeland en Wales
Het rechtssysteem in Nederland
De beloningsystemen van advocaten in het buitenland en de beloningsvormen
De beloningssystemen van advocaten in Nederland vroeger en nu, en de beloningsvorm
Wat zijn de nadelen van de winstmaximalisatie voor de clienten
Alternatieve beloningssystemen
Conclusie


Het rechtssysteem in Amerika:

Het Amerikaanse rechtssysteem :
In dit land word veel gewerkt met Juryrechtspraak, dit houd in dat een Jury van
onpartijdige mensen een oordeel vellen over de gedaagde. Deze hoeven zich niet te
houden aan verschillende rechtsbronnen zoals in Nederland gebruikelijk is. Ook worden
in dit land de rechters gekozen door de president van Amerika, bestaan er state en
federal courts en er bestaat de mogelijkheid van het opleggen van punitive damages.


Het rechtssysteem in Nederland:

In Nederland worden rechters voor het leven benoemd. De rechters moeten zich houden
aan de verschillende rechtsbronnen zoals De wet, Jurisprudentie en Gewoonterecht.
Er bestaat geen Juryrechtspraak zoals in Amerika, en het opleggen van puntive damages.
In Nederland zijn er de volgende instanties waar recht word gesproken : De Hoge Raad,
Hoven, arrondisementsrechtbank.

Beschrijving van de beloningssystemen van advocaten in het buitenland en de beloningsvormen:

De volgende beloningssystemen zijn er in Amerika: No cure, no pay. Contingency fees.
In England en Wales: conditionel fees

No cure, no pay, deze term bestaat eigenlijk niet, maar no win, no fee . Dit houdt in
dat als de advocaat een rechtzaak verliest hij geen vergoeding krijgt voor zijn
inspanningen. Wint de advocaat een rechtzaak geheel of deels, dan krijgt hij of zij
een percentage van het bedrag wat toegewezen wordt. Amerikanen noemen dit no win, no
fee. In het algemeen spreekt men van contingency fees als het gaat over een
honorarium dat afhankelijk is van het eindresultaat. In Amerika kan het dus voorkomen
als er een zeer hoog bedrag van bijvoorbeeld 100 miljoen dollar word gewonnen in een
rechtzaak, en de advocaat heeft afgesproken dat hij 5 procent als honorarium wil
hebben; de advocaat dan 2 miljoen dollar krijgt. In dit geval spreekt men van
excessive billing.

Conditional fees: Dit soort beloningssysteem wordt alleen in Engeland en Wales
toegepast.
Hierin zit ook een soort van No cure, no pay beloningssysteem, maar dan wel iets
aangepast ten opzichte van het Amerikaanse No pay, no cure.
Er zijn wat voorwaarden waar een advocaat zich aan moet houden. Een advocaat mag geen
belang hebben in de zaak (pars quota litis). Als de advocaat een zaak heeft gewonnen
mag hij zij honorarium verhogen, maar het mag niet zoals in Amerika een bepaald
percentage zijn van de opbrengst. Als de advocaat dat zou doen, dan zal de
integriteit en de onafhankelijkheid van hem aantasten. Dit soort beloningssysteem
geldt alleen voor familiezaken. familiezaken zijn de laatste tijd voornamelijk
letselschadezaken.
Excessive billing zoals in Amerika zal in Engeland en in Wales bijna niet voorkomen
door deze regel. Wel heeft de Law Society het honorarium gemaximaliseerd tot 25
procent van de uitkomst.
Pro deo wordt in Amerika ook toegepast. Dit houdt in dat mensen die weinig of niets
kunnen betalen voor rechtsbijstand van een advocaat, de advocaat weinig of niets in
rekening brengt voor zijn werkzaamheden.

Beschrijving van het beloningssysteem in Nederland van vroeger en nu, en de
beloningsvormen:

In Nederland was vroeger het gebruik dat de advocaat en de client een bepaalde prijs
met elkaar afspraken voor de diensten die de advocaat ging verrichten. Er waren toen
geen adviesprijzen zoals nu het geval is. De advocaat berekende die hij redelijk en
billijk vond. Vele dingen wogen mee aan zijn tarief zoals : Hoe belangrijk is de
zaak, kan het goed of slecht voor de client aflopen met een zaak, hoeveel kan de
client maximaal betalen en heeft de client er baat bij als de zaak goed afloopt. Dit
beloningssysteem had voor- en nadelen. De voordeel was dat de client de advocaat pas
hoefde te betalen als de zaak was afgelopen (bij goede klant zoals bijvoorbeeld
Philips hoeft er geen voorschot gegeven te worden). Het nadeel van dit
beloningssysteem was dat de client niet wist hoeveel hij kwijt was voor de
werkzaamheden die de advocaat had verricht, want de advocaat zei niet hoeveel tijd
hij precies bezig was met vele dingen zoals : telefoongesprekken, processtukken
etc.
In Nederland kent men ook de term Pro deo. Dit houd in dat mensen "voor niets"
geholpen worden. Dit syssteem had ook zijn voor- en nadelen. Het voordeel was dat de
client niets hoefde te betalen, en de de advocaten die zich bezig hielden met pro
deo-zaken met veel inspanning en inzet zich voor hun gratis client gingen werken.
Het nadeel was dat de "gratis" client afhankelijk van de Pro deo advocaat.
Voor juni 1970 was dit soort praktijken gewoon. Na het uitkomen van het juninummer
van Ars Aequi kwam hier verandering in. Hierin stond dat de advocatuur gedwongen
moest worden om van gespreks- en telefoonnotities, in- en uitgaande correspondentie
en processtukken en adviezen op te schrijven hoeveel tijd te hiermee kwijt waren.
Den Uyl wilde de advocatuur dwingen tot een algemeen geldende tarieven te komen.
Hedendaags geeft de Nederlandse Orde van Advocaten een adviestarief. Nu kwam er een
basis voor een gemiddeld aantal declarable uren, waarbij rekening gehouden werd met
de nodige kostenfactoren. De Nederlandse Orde van Advocaten heeft een gedragsregel
25 gemaakt waar advocaten zich aan moeten houden.


Deze gedragsregel 25 bevat drie elementen :

-het salaris van de advocaat moet -"alle omstandigheden in aanmerking genomen"-
redelijk zijn;
-het is verboden overeen te komen dat slechts bij het behalen van een bepaald gevolg,
salaris in rekening wordt gebracht (no cure, no pay);
-het is verboden overeen te komen dat het salaris een evenredig deel zal bedragen van
de waarde van het door zijn bijstand te bereiken gevolg (pars quoa litis)


De nadelen van winstmaximalisatie :

De meeste mensen denken dat een advocaat altijd streeft maar maximale winst, dus dat
hij een soort ondernemer is. Dit idee van de mensen is te rechtvaardigen, want vele
advocaten gaan steeds meer lucratieve adviespraktijken doen door de concurentie van
andere advocaten. De advocaten laten dan de rechtsbijstand -in het bijzonder de
procesbijstand- links liggen. Dit is een van de maatschappelijke kerntaken van een
advocaat. Dit is een nadeel voor mensen die weinig geld hebben om een "dure"
advocaat zijn honorarium te betalen. Het nadeel voor dit soort advocaten is dat ze
zichzelf uit de markt kunnen prijzen. Dit zal grote bedrijven zoals Philips niet
afschrikken, want het zijn toch maar een zeer klein deel van de bedrijfskosten.
Kleine ondernemers en particulieren zullen door de steeds hogere honorariums van
advocaten een alternatieve rechtsbijstand zoeken, of men gaat zich verzekeren.
Winstmaximalisatie is niet de belangrijkste drijfveer bij rechtsbijstand aan
asielzoekers of aan psychiatrische patienten. Een ander nadeel van winstmaximalisatie
is dat de reputatie van een advocatenkantoor slecht word, want als ze zich uit de
markt prijzen zal hun "winst" weggaan. Verzekeraars sluiten steeds meer contracten af
met advocatenkantoren tegen "redelijke prijzen". Ik spreek over "redelijke prijzen",
want begin dit jaar zijn de tarieven van de advocaten aanzienlijk verhoogd.

Alternatieve rechtsbijstand :

In Amerika bestaat er zoiets als intermediairs. Dit houd in dat een advocaat met
twee partijen een geschil proberen op te lossen zonder de tussenkomst van een
rechter.
Er bestaat zelfs in Amerika sites waar je advocaten kan uitzoeken. Die sites bevatten
informatie zoals: hoeveel de advocaat in rekeing brengt en wat zijn specialisatie is.
In Nederland wil men toch nog het persoonlijk contact met een advocaat hebben, dus
zal een site zoals die in Amerika is niet zo snel aanslaan. Maar je weet het nooit,
misschien in de toekomst als iedereen met de computer boodschappen e.d. gaat doen met
het Internet


Conclussie:

Het maatschappelijk belang komt niet in het geding als advocaten no cure, no pay en
contingency fees zouden toepassen. De volgende reden geef ik hiervoor :
-Als advocaten in Nederland no cure, no pay zouden toepassen, dan zullen ze zich
alleen bezig houden met familiezaken zoals letselschadezaken. De honorariums zouden
dan een bepaald percentage zijn van het eindresultaat. Dit mag niet volgens de
gedragsregel 25 die de Nederlandse Orde van Advocaten heeft gemaakt.
-Als advocaten contingency fees zouden toepassen, dan zouden ze hun honorarium kunnen
verhogen als ze een zaak hebben gewonnen. Maar een advocaat mag in Nederland geen
belang hebben in de zaak (pars quota litis). Dit is het derde element van
gedragsregel 25. Als het wel toegestaan zou worden zou het honorarium van een
advocaat exorbitant hoog kunnen worden zoals in Amerika. In Engeland en Wales mag
conditional fees alleen als het geen percentage van de opbrengst, in Amerika mag dit
wel.
-Door de gedragsregel 25, die de Nederlandse Orde van Advocaten in het leven heeft
geroepen; is het maatschappelijk belang van alle Nederlandse burgers gewaarborgd.
Deze gedragsregel 25 zorgt ervoor dat praktijken zoals die in Amerika voorkomen met
contingency fees en no pay, no cure zich niet kunnen voorkomen. Dit komt omdat een
advocaat in alle omstandigheden redelijk moet zijn in zijn honorarium, en dat de
advocaat geen overeenkomst mag sluiten ten aan zien van zijn salaris bij een bepaald
gevolg van een zaak. En een advocaat mag niet een evenredigdeel of percentage van de
waarde van het gevolg afspreken met een client zoals dat in Amerika gebruikelijk is.
-Doordat Amerikaanse praktijken in Nederland niet zijn toegestaan zal de advocaat ook
niet erg snel aan winstmaximalisatie denken, omdat ze zich dan uit de markt prijzen.
Gelukkig dat verzekeraars ook nog contracten afsluiten met advocatenkantoren, want
als zij dat niet zouden doen dan zouden de kleine ondernemers en particulieren de
rechtsbijstand van advocaten vermijden.
-De regering zal ook de advocaten in de gaten houden zoals Den Uyl dat in 1970 deed.


Einde.






BRONNEN :

Loon naar Werk? Van Prof. Mr. L.H.A.J.M Quant en mr. M.V. Ulrici Ars Aequi 47
(mei 1998),blz. 122 t/m 128

Voorlopig oordeel NMa, NJB nr. 5, 5 februari 1999, blz. 231 t/m 234

Rechtshulp : een groot goed met schadelijke bijwerkingen Prof. Mr. J.M. Barendrecht
en mr. W.C.T. Weterings Advocatenblad 12, 9 juni 2000, blz. 435 t/m 451

Vertrouwen wordt verdiend Mr. M.J. Cohen Advocatenblad nr. 12, 9 juni 2000, blz.
452 t/m 456
Make your own free website on Tripod.com